RSI (Repetitive Strain Injury), ook wel KANS (Klachten aan Arm, Nek en Schouder), omvat een breed scala aan klachten die ontstaan door herhaalde bewegingen, langdurige statische belasting en onvoldoende herstelmomenten.
Het gaat hierbij niet alleen om fysieke overbelasting, maar ook om een combinatie van factoren zoals werkdruk, werkgedrag en inrichting van de werkplek.
Waarom klachten vaak terugkeren
1. Focus op symptoombestrijding in plaats van oorzaak
In de praktijk ligt de nadruk vaak op het verlichten van klachten, bijvoorbeeld via fysiotherapie of tijdelijke rust. Hoewel dit effectief kan zijn op korte termijn, wordt de onderliggende oorzaak — zoals een niet optimaal ingerichte werkplek of inefficiënte werkgewoonten — vaak niet aangepakt.
Hierdoor keert de belasting terug zodra het normale werkritme wordt hervat.
2. Langdurige statische belasting
Beeldschermwerk kenmerkt zich door langdurig zitten en beperkte bewegingsvariatie. Zelfs een ergonomisch correcte houding kan bij langdurig aanhouden leiden tot overbelasting.
Onderzoek van TNO toont aan dat een aanzienlijk deel van de beeldschermwerkers regelmatig klachten ervaart aan nek en schouders, wat het belang van dynamisch werken onderstreept.
3. Gebrek aan individueel afgestemde werkplekken
Hoewel veel organisaties investeren in ergonomische middelen, blijft de werkplek vaak generiek ingericht. Dit staat haaks op de realiteit waarin medewerkers verschillen in lichaamsbouw, voorkeuren en werkzaamheden.
Een standaardoplossing biedt daardoor niet altijd voldoende ondersteuning. Het ontbreken van maatwerk kan ertoe leiden dat medewerkers alsnog suboptimale houdingen aannemen.
4. Onvoldoende bewustzijn en gedragsverandering
Naast fysieke factoren speelt gedrag een belangrijke rol. Medewerkers zijn zich niet altijd bewust van hun houding, werkgewoonten of de signalen van hun lichaam.
Zonder deze bewustwording blijven ongewenste patronen bestaan, zelfs wanneer de werkplek technisch gezien goed is ingericht.
De sleutel tot duurzame oplossingen
Integraal kijken naar werkplek en gedrag
Het verminderen van RSI/KANS-klachten vraagt om een integrale benadering, waarbij zowel de fysieke werkplek als het gedrag van de medewerker wordt meegenomen.
Dit betekent:
- Het optimaal instellen van werkplekken
- Stimuleren van houdingsvariatie en beweging
- Vergroten van bewustzijn rondom ergonomie
Modulair maatwerk als effectieve strategie
Een interessante ontwikkeling binnen ergonomie is het gebruik van modulair maatwerk. Hierbij worden werkplekken flexibel ingericht met aanpasbare componenten, zoals verstelbare bureaus, monitorarmen en ergonomische accessoires.
Dit maakt het mogelijk om werkplekken af te stemmen op individuele behoeften én om eenvoudig aanpassingen te doen bij veranderende omstandigheden.
Wat betekent dit voor organisaties?
Voor organisaties ligt hier een duidelijke kans. Door niet alleen te investeren in middelen, maar ook in begeleiding, analyse en gedragsverandering, kunnen klachten structureel worden verminderd.
Een werkplekanalyse, gecombineerd met gerichte interventies, draagt bij aan:
- Minder verzuim
- Hogere productiviteit
- Betere duurzame inzetbaarheid
Conclusie
RSI/KANS-klachten blijven vaak terugkeren omdat de onderliggende oorzaken onvoldoende worden aangepakt. Een combinatie van statische belasting, gebrek aan maatwerk en beperkt bewustzijn speelt hierin een centrale rol.