Een gezonde werkdag begint bij een werkplek die bij jou past. Van het instellen van je bureaustoel en beeldscherm tot het afwisselen van zitten, staan en bewegen. Ontdek hoe je jouw werkplek ergonomisch inricht en met gezonde werkgewoonten comfortabeler werkt.
Gezond beeldschermwerk betekent dat je de lichamelijke en mentale belasting tijdens het werk zoveel mogelijk beperkt. Dat begint bij een ergonomisch ingestelde werkplek, maar gaat verder dan de juiste stoel of bureauhoogte.
Ook werkdruk, afwisseling tussen werkhoudingen, voldoende beweging en herstelmomenten spelen een rol. Er bestaat namelijk niet één perfecte werkhouding die je de hele dag moet vasthouden.
De basis? Richt je werkplek goed in, wissel voldoende af en blijf aandacht houden voor de signalen van je lichaam.
Een goede werkplek sluit aan op jouw lichaam en werkzaamheden. Bekijk de belangrijkste onderdelen en pas de instellingen aan jouw persoonlijke situatie aan.
Een goed ingestelde bureaustoel ondersteunt je lichaam en helpt je om comfortabel te werken. Omdat iedereen anders is, is het belangrijk om de stoel af te stemmen op jouw lichaamslengte en persoonlijke voorkeuren.
Begin met de zithoogte. Ga achter in je stoel zitten en plaats je voeten plat op de vloer. Je bovenbenen worden ondersteund door de zitting en je knieën bevinden zich ongeveer op dezelfde hoogte als je heupen. Komen je voeten niet goed bij de vloer wanneer je bureau op de juiste hoogte staat? Dan kan een voetensteun uitkomst bieden.
Controleer de zitdiepte. Zorg voor voldoende steun onder je bovenbenen, zonder druk in je knieholtes. Stel de rugleuning vervolgens zo in dat deze je onderrug ondersteunt. Gebruik waar mogelijk het bewegingsmechanisme van je stoel.
Pas de armleggers aan. Laat je schouders ontspannen hangen en stel de armleggers zo in dat je onderarmen comfortabel worden ondersteund. Zorg dat ze niet in de weg zitten als je aanschuift.
Ook op een goed ingestelde stoel is het belangrijk om regelmatig van houding te veranderen en op te staan.
De hoogte van je bureau bepaalt mede hoe ontspannen je schouders en armen kunnen blijven tijdens het typen en muizen.
Ga goed op je bureaustoel zitten en laat je bovenarmen ontspannen langs je lichaam hangen. Buig je ellebogen en plaats je handen op het toetsenbord. Het werkblad staat goed wanneer je onderarmen in een comfortabele positie kunnen blijven, zonder opgetrokken schouders of ver naar voren reiken.
Is je bureau te hoog en niet verstelbaar? Dan kan het nodig zijn om je stoel hoger te zetten en een voetensteun te gebruiken. Let ook op voldoende bewegingsruimte voor je benen. Met een zit-sta bureau kun je naast de bureauhoogte ook je werkhouding afwisselen.
Een goed geplaatst beeldscherm helpt je om ontspannen naar het scherm te kijken, zonder voortdurend je nek te buigen of te draaien.
Zet je beeldscherm recht voor je. De bovenkant bevindt zich bij voorkeur iets onder ooghoogte, zodat je licht naar beneden kijkt. De juiste positie hangt ook af van de schermgrootte en je kijkbehoefte.
Voor veel werkplekken is een kijkafstand van ongeveer 50 tot 70 centimeter een bruikbaar uitgangspunt. Vergroot zo nodig de tekst, in plaats van naar het scherm toe te buigen.
Werk je met twee schermen? Plaats je hoofdscherm recht voor je. Gebruik je beide ongeveer evenveel, dan kan een lichte V-vorm prettig zijn. Bij langdurig laptopwerk zijn een los toetsenbord en losse muis, met laptopstandaard of extern scherm, aan te raden.
Bij beeldschermwerk maken je handen en vingers veel kleine, herhalende bewegingen. De positie van je toetsenbord en muis beïnvloedt de belasting van je armen, polsen en schouders.
Plaats je toetsenbord recht voor je, op een afstand waarbij je ontspannen kunt typen. Houd je ellebogen zoveel mogelijk dicht bij je lichaam. Leg je muis direct naast het toetsenbord; een compact toetsenbord kan daarbij helpen.
Probeer bij intensief muisgebruik vaker sneltoetsen te gebruiken en verschillende werkzaamheden af te wisselen. Een ergonomische muis of ander toetsenbord kan in bepaalde situaties extra comfort bieden, maar is niet automatisch voor iedereen beter.
Je armen en schouders worden tijdens beeldschermwerk vaak langdurig belast. Zorg dat je onderarmen comfortabel kunnen steunen op armleggers of het werkblad, zonder je schouders op te trekken.
Voorkom langdurige druk op de polsen of de scherpe rand van je bureau. Een polssteun of ondersteunende muismat kan in sommige situaties prettig zijn, bijvoorbeeld tijdens korte rustmomenten tussen het typen.
Blijven je handen of onderarmen gespannen aanvoelen? Kijk dan ook naar de bureauhoogte, de positie van het toetsenbord en de hoeveelheid muisgebruik.
Goede verlichting maakt beeldschermwerk comfortabeler. Wanneer het licht te fel, te zwak of verkeerd gericht is, kun je last krijgen van spiegelingen en hinderlijke contrasten.
Plaats je beeldscherm zo mogelijk met ramen naast je, in plaats van direct voor of achter je. Gebruik zonwering om fel zonlicht en reflecties te beperken. Stem de helderheid van je scherm af op het omgevingslicht en zorg dat tekst duidelijk leesbaar is.
De juiste verlichting verschilt per ruimte, taak en persoon. Bespreek hinderlijke lichtsituaties wanneer je deze zelf niet kunt verbeteren.
Een ergonomisch ingerichte werkplek vormt een goede basis, maar gezond beeldschermwerk draait ook om beweging. Dynamisch werken betekent dat je gedurende de werkdag afwisselt tussen verschillende werkhoudingen en bewegingen. Het belangrijkste is niet hoeveel hulpmiddelen je hebt, maar hoe je deze gebruikt.
Een goed ingestelde bureaustoel biedt ondersteuning. Verander regelmatig van zithouding en benut waar mogelijk het bewegingsmechanisme.
Met een zit-sta bureau wissel je eenvoudig tussen zittend en staand werken. Stel het werkblad ook staand op de juiste hoogte in.
Sta op om iets te halen, loop tijdens een telefoongesprek of maak tussendoor een korte wandeling.
Een zit-sta bureau maakt het mogelijk om de hoogte van je werkblad aan te passen. Daardoor kun je gedurende de werkdag afwisselen tussen zittend en staand werken, zonder dat je van werkplek hoeft te veranderen.
Stel het bureau zittend en staand zo in dat je schouders ontspannen blijven en je onderarmen comfortabel kunnen rusten. Zorg dat je beeldscherm op een prettige kijkhoogte blijft.
Vermijd ook langdurig stilstaan. Staand werken is geen vervanging voor bewegen. Begin met korte periodes en ontdek wat past bij jouw werkzaamheden.
Werk je regelmatig thuis of wissel je tussen kantoor en andere locaties? Dan is het belangrijk om ook buiten kantoor aandacht te besteden aan ergonomie.
Thuis zijn de omstandigheden vaak anders. Misschien werk je aan de eettafel, gebruik je vooral een laptop of beschik je over een stoel die minder goed verstelbaar is. Probeer daarom ook thuis een werkplek in te richten die voldoende ondersteuning en bewegingsruimte biedt.
Gebruik bij langdurig laptopwerk een los toetsenbord en een losse muis, gecombineerd met een verhoogd scherm of een externe monitor. Stel op flexplekken je stoel, beeldscherm en bureau telkens opnieuw in.
Ook thuis is afwisseling belangrijk. Wissel werkzaamheden af, sta regelmatig op en bespreek met je werkgever welke ondersteuning mogelijk is.
Er bestaat niet één algemene wettelijke grens die voor iedere beeldschermwerker een maximale totale werktijd van zes uur per dag voorschrijft. Volgens de arboregels moet beeldschermwerk wel op gezette tijden worden afgewisseld met ander werk of een pauze, zodat de belasting wordt verminderd. Hoe vaak dit nodig is, hangt onder andere af van de intensiteit van het werk en de omstandigheden.
Er is niet één vast schema dat voor iedereen het beste werkt. Het belangrijkste is dat je niet te lang in dezelfde houding blijft. Wissel zittend en staand werken af en voeg beweegmomenten toe. Begin met korte periodes staand werken en ontdek wat prettig voelt.
Plaats je beeldscherm recht voor je, met de bovenkant bij voorkeur iets onder ooghoogte. De juiste kijkhoogte en afstand hangen ook af van de grootte van het scherm, je persoonlijke kijkbehoefte en een eventuele bril. Zorg dat je de tekst kunt lezen zonder naar voren te buigen.
Een zit-sta bureau biedt meer mogelijkheden om zittend en staand werken af te wisselen. Het kan helpen langdurig zitten te onderbreken. Het is echter geen garantie voor een gezonde werkdag. Ook bij staand werken blijven bewegen en houdingafwisseling belangrijk.
Controleer je werkplekinstellingen en kijk naar de duur van je werkzaamheden, je muisgebruik en hoe vaak je van houding wisselt. Wanneer klachten aanhouden, verergeren of je werk belemmeren, is het verstandig om professionele ondersteuning te zoeken, bijvoorbeeld via de bedrijfsarts.
Werkgevers kunnen passende werkplekken beschikbaar stellen, medewerkers voorlichten en ruimte creëren voor afwisseling en herstel. Ook werkplekanalyses, aandacht voor werkdruk en het bespreekbaar maken van beginnende klachten dragen bij aan een bredere aanpak.